Wil ik wel bij een familiebedrijf werken?

Familiebedrijven hebben een imago. Ze zouden persoonlijker zijn, meer aandacht hebben voor hun medewerkers en minder afstand creëren tussen de werkvloer en de directie. Daar zit zeker een kern van waarheid in, aldus Roberto Flören, RSM hoogleraar Familiebedrijven en Bedrijfsoverdracht aan Nyenrode Business Universiteit. “Veel familiebedrijven zijn arbeidsintensieve maakbedrijven of servicebedrijven waarin mbo'ers zich thuis kunnen voelen. Het zijn bedrijven met een hart en een ziel. Er is een ondernemende familie die het bedrijf heeft opgezet en waarvan familieleden vaak nog eigenaar of directeur zijn.' 

De directeur is vaak gewoon bereikbaar

Wie bij een groot bedrijf werkt, heeft meestal te maken met meerdere managementlagen, afdelingen en vaste procedures. Bij familiebedrijven ligt dat vaak anders. “Ze houden niet van grote managementstructuren of overlegstructuren. Het zijn platte organisaties met korte lijnen. De directeur is vaak snel benaderbaar.”

Dat betekent ook dat werknemers vaak beter weten voor wie ze werken. “De directeur kent de werknemer en de werknemer weet voor wie hij werkt. Als je een idee hebt, kun je gewoon bij de directeur naar binnen lopen.” Volgens Flören zorgt dat voor een grotere betrokkenheid. Niet alleen bij de directie, maar ook onder werknemers. “Mensen blijven gemiddeld langer bij een familiebedrijf werken en ze ontslaan minder snel personeel in tijden van crisis.”

Meer verantwoordelijkheid, maar minder specialisatie

Toch is een familiebedrijf niet noodzakelijk voor iedereen de beste keuze. Een groot verschil met veel grotere organisaties is dat medewerkers vaak sneller verantwoordelijkheid krijgen. “Bij een middelgroot familiebedrijf moet je meer een manager van alles kunnen zijn. Je zult er sneller verantwoordelijkheid krijgen en sneller zelfstandig op pad gaan.”

Dat kan aantrekkelijk zijn als je graag verschillende dingen doet en ondernemend bent. Maar wie juist een specialist wil worden, voelt zich misschien prettiger in een grotere organisatie. “Bij een groot bedrijf kom je eerder in een specialisatie terecht, omdat er simpelweg meer mensen werken en er vaak uitgebreide opleidingsprogramma's zijn. Dat betekent niet dat familiebedrijven minder professioneel zijn dan grote niet-familiebedrijven. Ook zij investeren in opleidingen en trainingsprogramma's.”

Past de cultuur wel bij jou?

Volgens Flören zit de grootste uitdaging in de bedrijfscultuur. Veel familiebedrijven hebben een sterke sociale cultuur. Dat kan prettig zijn, maar het moet wel bij je passen. “Als je houdt van samen dingen doen, een gemeenschapsgevoel en sociale activiteiten zoals een vrijdagmiddagborrel, dan is een familiebedrijf geweldig.”

Niet iedereen zit daarop te wachten. “Als je werk heel gewoon ziet als een manier om geld te verdienen, en niets meer, dan kan een familiebedrijf juist beklemmend zijn.” Daar komt nog iets bij. In veel familiebedrijven werken medewerkers al jarenlang samen. Als nieuwkomer moet je soms wat harder werken om onderdeel van de groep te worden. “In een hechte groep waar mensen al lang werken, moet je je als nieuwkomer soms meer bewijzen voordat je er echt bij hoort.”

Kijk verder dan alleen je salaris

Familiebedrijven staan niet bekend als de hoogst betalende werkgevers, omdat ze alles met eigen geld betalen. Daar staat volgens Flören tegenover dat ze vaak meer baanzekerheid bieden. “Veel werkzoekenden maken dezelfde fout: ze kijken vooral naar het salaris en te weinig naar de vraag of een organisatie echt bij hen past. De essentiële vraag is niet alleen of het bedrijf bij jou past, maar vooral of jíj bij het bedrijf past.”

Waar moet je op letten als je solliciteert?

• Kijk niet alleen naar het salaris, maar ook naar de bedrijfscultuur.

• Vraag hoe groot het bedrijf is en hoe de organisatie is opgebouwd.

• Informeer naar opleidings- en doorgroeimogelijkheden.

• Let erop hoeveel verantwoordelijkheid je krijgt.

• Vraag hoe lang medewerkers gemiddeld in dienst blijven.

• Bedenk vooraf of je graag in een hechte, informele organisatie werkt.

Het belangrijkste advies 

Kies niet automatisch voor de werkgever die het meeste betaalt. Flören: “Zoek iets waar je passie bij hebt en waar je blij van wordt. Uiteindelijk gaat het erom hoe leuk je het werk, je collega's en de organisatie vindt. Die honderd euro extra per maand weegt niet op tegen de moeite als je jezelf elke ochtend uit bed moet slepen.”