Altijd bereikbaar zijn: is dat wel zo handig?

Voor veel werknemers is het normaal geworden om regelmatig even op een werkbericht te kijken. Dat kost misschien maar een paar minuten, maar al die onderbrekingen kunnen ongemerkt invloed hebben op je concentratie en stressniveau. Je bent mentaal toch weer even met je werk bezig, ook als je eigenlijk vrij bent.

Je brein krijgt weinig rust

Concentratie werkt anders dan veel mensen denken. Na iedere onderbreking kost het tijd om weer volledig in een taak te komen. Wie voortdurend schakelt tussen werkberichten, e-mails en andere bezigheden, raakt sneller afgeleid en heeft vaak langer nodig om hetzelfde werk af te krijgen. Ook buiten werktijd kan dat effect merkbaar zijn. Als je steeds verwacht dat er nog een bericht binnenkomt, blijft je aandacht deels bij je werk. Daardoor is het lastiger om echt te ontspannen.

Meer bereikbaarheid betekent niet altijd meer productiviteit

Veel werknemers denken dat snel reageren laat zien dat ze betrokken zijn. Toch betekent voortdurend beschikbaar zijn niet automatisch dat je ook beter presteert. Juist periodes waarin je ongestoord kunt werken, zorgen vaak voor meer focus en een hogere kwaliteit van je werk. Ook leidinggevenden hebben daar steeds meer aandacht voor. Niet de snelheid van reageren is altijd het belangrijkst, maar het resultaat.

Wanneer wordt het een probleem?

Af en toe een bericht beantwoorden buiten werktijd hoeft geen probleem te zijn. Het wordt anders als je het gevoel krijgt dat je altijd 'aan' staat of moeite hebt om werk los te laten. Signalen kunnen zijn dat je voortdurend je telefoon controleert, slecht ontspant, onrust voelt als je niet direct reageert of merkt dat je vrije tijd steeds vaker door werk wordt onderbroken.

Veel onduidelijkheid ontstaat doordat verwachtingen niet worden uitgesproken. Verwacht een leidinggevende echt een reactie in de avond, of wordt een antwoord de volgende ochtend ook prima gevonden? Door daar als team afspraken over te maken, ontstaat meer duidelijkheid. Bijvoorbeeld over wanneer iemand bereikbaar is, welke berichten echt spoed hebben en welk communicatiekanaal waarvoor wordt gebruikt.

Je hoeft niet op alles direct te reageren

Digitale communicatie wekt soms de indruk dat ieder bericht meteen aandacht vraagt. In de praktijk is dat lang niet altijd nodig. Veel vragen kunnen prima wachten tot de volgende werkdag of tot een moment waarop je weer aan het werk bent.

Door bewust momenten te kiezen waarop je e-mail of chat bekijkt, houd je meer controle over je werkdag én over je vrije tijd.

Zo voorkom je dat je altijd 'aan' staat

• Zet meldingen van werkapps buiten werktijd uit als dat kan. 

• Spreek met collega's af wanneer iets echt spoed heeft. 

• Reserveer tijdens je werkdag blokken waarin je ongestoord kunt werken. 

• Controleer e-mail en chat op vaste momenten in plaats van voortdurend. 

• Leg je telefoon weg als je vrij bent of op vakantie bent. 

• Bespreek het met je leidinggevende als je merkt dat bereikbaarheid een bron van stress wordt.

Het belangrijkste advies

Bereikbaar zijn is iets anders dan voortdurend beschikbaar zijn. Door bewust om te gaan met meldingen, duidelijke afspraken te maken en jezelf momenten zonder werkprikkels te gunnen, geef je je brein de ruimte om te herstellen. Dat is niet alleen prettig voor jezelf, maar helpt vaak ook om tijdens werktijd met meer aandacht en energie te werken.

Dit artikel is gebaseerd op artikelen van Nationale Vacaturebank en geproduceert met inzet van AI.