Mag ik mijn baas wegdrukken als ik vrij ben?

Voor veel mensen loopt werk ongemerkt door in de avonduren of het weekend. Even snel een berichtje beantwoorden lijkt onschuldig, maar kan ervoor zorgen dat je nooit echt loskomt van je werk. Toch betekent dat niet automatisch dat je verplicht bent om altijd bereikbaar te zijn. 

Bereikbaar zijn is niet hetzelfde als beschikbaar zijn. 

In de meeste functies geldt geen algemene verplichting om buiten werktijd direct te reageren op telefoontjes, e-mails of appjes. Dat kan anders zijn als daar duidelijke afspraken over zijn gemaakt, bijvoorbeeld bij een storingsdienst of bereikbaarheidsdienst. Voor de meeste werknemers geldt dat vrije tijd ook echt vrije tijd is. Dat een leidinggevende een bericht stuurt, betekent niet automatisch dat je meteen moet antwoorden.

Wat als de groepsapp blijft doorgaan?

Veel teams gebruiken WhatsApp of Teams om snel met elkaar te overleggen. Handig tijdens werktijd, maar minder prettig als de berichten 's avonds of in het weekend blijven binnenkomen. Steeds meer werknemers kiezen er daarom voor om meldingen buiten werktijd uit te zetten. Dat is vaak een eenvoudige manier om werk en privé beter gescheiden te houden. Is de groepsapp bedoeld voor spoedgevallen, dan is het verstandig om daar als team duidelijke afspraken over te maken. Zo weet iedereen wanneer een bericht echt niet kan wachten.

Moet je vóór 08.00 uur al reageren?

Niet iedereen begint op hetzelfde tijdstip. Toch sturen collega's soms al vroeg berichten of e-mails. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang er niet wordt verwacht dat je direct reageert. Wie om negen uur begint, hoeft een bericht van half acht meestal niet meteen te beantwoorden. Veel e-mailprogramma's en chatapps laten bovendien zien wanneer iemand beschikbaar is, waardoor verwachtingen makkelijker kunnen worden afgestemd.

En als je thuiswerkt?

Thuiswerken betekent niet dat je de hele dag permanent beschikbaar moet zijn. Natuurlijk mag een werkgever verwachten dat je tijdens werktijd bereikbaar bent voor collega's en overleg. Maar ook dan heb je recht op pauzes en momenten waarop je even niet direct reageert. Het helpt om afspraken te maken over bereikbaarheid. Bijvoorbeeld wanneer je geconcentreerd wilt werken, wanneer je bereikbaar bent voor vragen en via welk kanaal collega's je het snelst kunnen bereiken.

Mag je leidinggevende bellen tijdens je vakantie?

Een telefoontje tijdens je vakantie is niet verboden, maar het uitgangspunt is dat vakantie bedoeld is om uit te rusten. Alleen als er een dringende reden is of vooraf afspraken zijn gemaakt, kan contact tijdens je vakantie nodig zijn. In veel gevallen kan een vraag prima wachten tot je terug bent. Daarom kiezen veel werknemers ervoor om tijdens hun vakantie een afwezigheidsmelding in te stellen en zakelijke meldingen tijdelijk uit te schakelen.

Zo ga je slim om met bereikbaarheid

• Maak met je leidinggevende duidelijke afspraken over wanneer je bereikbaar bent.

• Zet meldingen van werkapps buiten werktijd uit als dat mogelijk is. 

• Voel je niet verplicht om ieder bericht direct te beantwoorden. 

• Spreek binnen het team af welke berichten echt spoed hebben. 

• Geef tijdens vakanties duidelijk aan wanneer je weer bereikbaar bent. 

• Bespreek het als je merkt dat werk structureel je vrije tijd binnendringt.

Het belangrijkste advies

Bereikbaarheid is geen kwestie van altijd direct reageren, maar van duidelijke verwachtingen. Door goede afspraken te maken over werktijden, spoedgevallen en communicatiekanalen voorkom je dat werk ongemerkt alle vrije momenten gaat innemen. Dat is niet alleen prettig voor jezelf, maar zorgt vaak ook voor duidelijkheid binnen het hele team.

Dit artikel is gebaseerd op artikelen van Nationale Vacaturebank en geproduceert met inzet van AI.