Waarom er juist nu volop kansen liggen voor praktisch opgeleiden

Zo vraagt meer dan de helft van alle openstaande vacatures om een mbo-diploma. Dan heb je het over bijna 160.000 vacatures. Dat blijkt uit een analyse van Nationale Vacaturebank op basis van marktdata over maart 2026. 

Kijk je naar het aantal vacatures waarin werkgevers vragen naar een hbo-startkwalificatie, dan gaat het om ongeveer 30 procent. In vijf procent van de vacatures wordt er gevraagd naar een universitair diploma, wat neerkomt op ‘maar’ 15.791 vacatures.

Minder studenten kiezen voor praktisch onderwijs

Nationale Vacaturebank vergeleek het aantal aanmeldingen voor mbo-opleidingen tussen de studiejaren 2015/2016 en 2025/2026, zoals bekend bij het CBS. Tien jaar geleden telde het totaal aantal mbo’ers in ons land nog bijna 485.000. Dit jaar gaat het om iets meer dan 475.000. Een daling van bijna 10.000 inschrijvingen.

Aan de andere kant blijkt juist dat het aantal inschrijvingen voor hbo- en universitaire opleidingen toenam. In studiejaar 2014/2015 waren er bijna 700.000 studenten ingeschreven in het hoger onderwijs. Tien jaar later is dat bijna 790.000. Een groei van bijna 100.000 studenten.

Uitzicht op een koophuis

Zet je de cijfers naast elkaar, dan zie je dat het tekort aan praktisch opgeleiden alleen maar toe zal nemen. Minder mensen kiezen voor een MBO opleiding, terwijl hier juist meer vraag naar is. Voor studenten die een MBO opleiding volgen of overwegen dit te gaan doen, is het goed om te weten dat er voor hen volop kansen liggen. 

“Denk aan een goed salaris en een vast contract. Je kunt met je opleiding direct aan de slag en, als je dat wilt, vaak nog doorleren binnen je baan. We zien gelukkig dat het beeld dat er lang is geweest rondom praktische opleidingen begint te kantelen. En dat is volkomen terecht”, zegt Sharita Boon, directeur van Nationale Vacaturebank.

Minder doorstromers naar het hbo

Uit het jaarlijkse overzicht van Vereniging Hogescholen blijkt dat steeds minder praktisch geschoolden kiezen om door te stromen naar een hbo-opleiding. Afgelopen jaar ging het om 31.000 studenten. Het laagste aantal sinds 2015. 

“Ondanks dat er in totaal minder mbo’ers staan ingeschreven, zien we dus ook positieve trends. Door de grote vraag naar praktisch personeel heb je met een afgeronde mbo-opleiding dan ook in veel gevallen een meer kans op een baan. Ook zien we dat salarissen tussen mbo- en hbo alsmaar dichter naar elkaar toegroeien. Logisch dus dat mensen vanuit het mbo direct aan de slag gaan”, zegt Boon.  

Zo blijkt uit cijfers van de HBO Monitor 2024 dat de gemiddelde hbo’er, ongeacht welke functie, kan rekenen op een startsalaris van 22,20 per uur. Iemand met een afgeronde mbo-opleiding verpleegkunde verdient binnen anderhalf jaar 22,70 euro. Een halve euro meer per uur.

“Om het salaris hoef je dus niet altijd meer door te studeren. Daarnaast start je als mbo'er vaak eerder met werken. Dat creëert mogelijkheden om stappen te maken in je salaris. Kijk waar de kansen liggen en maak daar slim gebruik van”, zegt Sharita Boon, directeur van Nationale Vacaturebank.