Meer kans op een nieuwe baan? Deze 5 dingen onthouden recruiters altijd na een sollicitatiegesprek

De 5 dingen die recruiters direct onthouden:

1. De eerste seconden

2. Hoe je de minder belangrijke mensen behandelt

3. Concrete voorbeelden in plaats van bijvoeglijke naamwoorden

4. Een vraag die verder gaat dan het standaardlijstje

5. Het gevoel van een 'klik'

1. De eerste seconden

Psycholoog Nalini Ambady van Stanford introduceerde het begrip ‘thin slicing’: het vermogen om op basis van een zeer korte observatie een verrassend accuraat oordeel te vormen. Ander onderzoek laat zien dat mensen binnen twee seconden al een eerste indruk hebben gevormd, en dat een volledig beeld zich binnen dertig seconden zet. Meer gesprekstijd verandert dat eerste oordeel bijna nooit, het versterkt vooral het vertrouwen erin. Wat een recruiter zich achteraf herinnert, is dus voor een groot deel al bepaald voordat de eerste inhoudelijke vraag is gesteld.

Dat mechanisme werkt volgens sollicitatie-expert Aaltje Vincent twee kanten op: ,,Je vormt als kandidaat net zo snel een eerste indruk van de werkgever. Jij kiest ook.” Wie zich daarvan bewust is, beoordeelt een gesprek niet alleen op wat er over hem wordt gezegd, maar ook op wat hij zelf voelt bij de ander. ,,Komt de recruiter te laat op de afspraak, dan mag een kandidaat dat gerust zien als een eerste signaal over hoe een organisatie met tijd en afspraken omgaat.”

2. Hoe je de minder belangrijke mensen behandelt

Een veelgehoorde gewoonte onder ervaren recruiters: na afloop van een gesprek navraag doen bij de receptie over hoe een kandidaat zich daar gedroeg. Wie vriendelijk is tegen de gesprekspartner maar kortaf tegen de receptioniste of assistent, laat een indruk achter die vaak minstens zo hard blijft hangen als het gesprek zelf. Recruiters interpreteren dit gedrag als een voorspeller van hoe iemand zich later gedraagt richting collega's die niet direct boven hen staan.

3. Concrete voorbeelden in plaats van bijvoeglijke naamwoorden

Onderzoek naar interviewtechnieken laat een duidelijk verschil zien tussen ongestructureerde gesprekken, met een voorspellende waarde van 0,38 voor toekomstige werkprestaties, en gestructureerde, gedragsgerichte gesprekken volgens de STARR-methode, die uitkomen op 0,51. Los van wat een recruiter formeel scoort, geldt ook voor het geheugen: een kandidaat die zegt ,,ik ben resultaatgericht” laat weinig achter, terwijl een concreet verhaal over een situatie, aanpak en resultaat nog dagen later moeiteloos terug te halen is. De tweede R in STARR staat voor reflectie, en die wordt volgens Vincent te vaak vergeten. ,,Vertel niet alleen wat je deed, maar ook wat je ervan hebt geleerd, en houd het verhaal krap: twee minuten is meer dan genoeg.”

4. Een vraag die verder gaat dan het standaard lijstje

De meeste recruiters horen tientallen keren dezelfde vragen over doorgroeimogelijkheden of een gemiddelde werkdag. Vragen die wél blijven hangen, gaan een stap verder: ,,Wat moet ik doen om over zes maanden onmisbaar te worden gezien?” is zo’n voorbeeld dat recruiters volgens meerdere bronnen bijzonder goed onthouden, precies omdat ze uitnodigen tot reflectie in plaats van een ingestudeerd antwoord te herhalen.

Vincent plaatst wel een kanttekening: ,,Simpelweg vragen naar hoe er op een afdeling wordt gewerkt, is niet genoeg. Effectiever is het om eerst zelf iets van je vakmanschap te laten zien voordat je de vraag stelt. Bijvoorbeeld: ,,In mijn huidige functie hebben we elke maandagochtend een stand-up. Dat werkt uitstekend, want daar stellen we de prioriteiten voor de week. Hoe pakken jullie dat hier aan?” Zo geef je eerst iets van jezelf voordat je iets terugvraagt. En dat blijft volgens Vincent beter hangen dan een kale vraag.

5. Het gevoel van klik

Onderzoek van TNO uit 2022 laat zien dat 98 procent van de bedrijven een kandidaat aanneemt op basis van een gevoel van klik tijdens het gesprek. Mensen voelen sneller aansluiting bij anderen die op hen lijken in gedrag, toon en energie. Die klik is moeilijk te forceren, maar recruiters onthouden vooral gesprekken waarin het gevoel ontstond dat ze niet alleen een cv beoordeelden, maar ook alvast een beetje kennismaakten met een toekomstige collega. ,,Laat dus waar mogelijk iets van jezelf zien. En neem zelf de regie door vragen te stellen in plaats van alleen af te wachten. Wie op eigen initiatief iets van zijn vakmanschap laat zien, maakt de klik van twee kanten voelbaar.”

Wat dit betekent voor jou

Geen van deze vijf factoren draait om perfecte antwoorden. Ze gaan over gedrag, aandacht en oprechte interesse, dingen die zich lastig laten instuderen maar die wel bewust te trainen zijn. Wie zich hiervan bewust is voordat het gesprek begint, vergroot de kans dat een recruiter na afloop niet alleen het cv onthoudt, maar ook de persoon erachter. ,,En elke sollicitant dient te beseffen: je bent zelf net zo goed aan het kiezen. Niet alleen jij solliciteert bij het bedrijf, maar het bedrijf ook bij jou!”